Yûnusça diye bir tabir var. Bu tabirin babası Mustafa Tatcı Hoca'dır. Bu satırları, Leyla İpekçi ablanın "Yâr Yüreğim Yar" adıyla yayınladığı o güzelim "Yunusça Mektupları"nı (H Yayınları, İstanbul 2021) Tatcı Hoca'yla ilgili hazırladığım monografi vesilesiyle yeniden okurken yazma gereği duydum.
Yûnusça, Yûnus Emre'den ilham alarak içimizde derinleşmeyi, bizdeki Yûnus Emre'yi keşfederek onun lisanıyla içten içe tanışmayı ifade eder. Hayat kendimizi tanıma, anlama yolculuğu olduğuna göre Yûnus Emre bu konuda bizim rol modelimizdir.
Hiçkimse hakikat şudur diyerek onu bize göstermeyecek. Biz onu tefekkürle, zikirle, fikirle, yaşadığımız hayat ve çektiğimiz çilelerle ve illa bir mürşit rehberliğinde kendimiz çözeceğiz. Bu anlamda hakikat yolları bizi bir şey olmaya ve bir iddiaya değil, nefsimizde ölmeye Hak'ta ve hakikatte dirilmeye davet eder.
Bu anlamda Yûnus Emre, İslam'ın aşk ve irfan boyutudur.
Yûnusça bu varlığın dilini çözmemize yarayan anahtar demektir. Eşya ve hayat önümüze çözümlenmesi gereken bilmeceler koyar. Hepsi bir yerde en büyük sır olan insanın anlaşılması içindir.
Yûnus Emre, manevî yolculuğunun sonunda bize bir kitapla döndü. Sahip olduğu esrarı Türkçe söyledi. Günlük dili, bir hakikat dili haline getirdi. Onu anlamak, tanımak isteyenler Yûnusça ile tanışmak zorundadır. Çünkü hakikat yolunda Yûnus, bize bir rol modeldir.
Erenler böyle söylüyor ve Yûnus Emre'yi bize böyle tanıtıyor.
Biz, hücrelerimize kadar sinmiş bu lisanı biliyor, duyuyor ve bir zamanlar yaşıyorduk. Her ne olduysa kendimizi bilmekten, Yûnus'tan, Yûnusçadan uzak düştük. Her şeyi bildiğini zanneden ama kendine cahil bir insan modeli çıktı ortaya. Bilgiyi bu çağın bir putu hâline getirdik. Nefsimize hizmet edeni gerçek kabul ettik. Değilse reddettik.
Bilgiyle, bildiğini zannedenlerle, cemaatlerin başındaki nefs-i emmare maskarası kişilerle kendimizi kandırdık ve de kandırıldık.
Hakikat yolları insanı malumatla doldurmaz halbuki. İllâ kendine ve eşyaya ârif kılmaya çalışır. Yûnus ve Yûnusça böyledir. O bir irfan ve aşk dilidir. Yûnusça kelimelerin sevgiyle kendi hakikatine yolculuğudur. Yûnusçada, kelimelerin hakikatini duyan bir gönül, aslına duyduğu hasret ve aşkla kendinden geçer. Nihayet gönlüne bir tohum ekilir.
İşte bu noktadan din adına konuşan herkesi değerlendirilebilir, bunların hakikatin neresinde olduğunu anlayabilirsiniz. Yûnus'un adını bile anmaktan çekinen kişi ve kurumlar bugün dinimizin hakikatinden de uzak düşmüş bulunuyorlar. Halbuki Yûnus, bizi her an, her dem o taptaze nefesiyle dinimizin ve kendimizin hakikatine davet etmektedir.
Mustafa Tatcı Hocamın ifadesiyle dilimizi bir vahiy dili hâline getiren Yûnus Emre'yi okumaktan maksat onun gibi olmak, onun gibi yaşamaktır.
