Anasayfa
  • Gündem
  • Belediyeler
  • Asayiş
  • Siyaset
  • Spor
  • Ekonomi
  • Yaşam Son Depremler Sivil Toplum İslam Sağlık Dünya Bölge Türkiye Magazin Eğitim Sanat Alışveriş Vefatlarımız
  • Ara
SON DAKİKA:
00:56
Prof. Dr. Sevim Aydın trafik kazasında hayatını kaybetti
00:33
Kırmızı bültenle aranan iki suç örgütü yöneticisi Bulgaristan’dan Türkiye’ye getiriliyor
Video Galeri Foto Galeri Yazarlar
A
Büyüt
A
Küçült
Yorumlar
  1. Köşe Yazarları
  2. Şaban Öztürk
  3. YENİDEN KURUCU NESİL.!
18 Haziran 2026 - 14:54

YENİDEN KURUCU NESİL.!

18 Haziran 2026 - 14:54
Yorumlar
TAKİP ETTAKİP ET
Yazdır
A
Büyüt
A
Küçült
Yorumlar
 Şaban Öztürk
Şaban Öztürk
YENİDEN KURUCU NESİL.!

Rusya’nın ücra bir köyünde, rayların vidalarını sökerken yakalanan bir köylü sorgu odasındadır. Müfettiş:"Binlerce insanın canına kastettiğinin farkında mısın? Neden söküyorsun o vidaları?"

Köylü:"Sadece bir vida beyim..

Oltama ağırlık yapması için lazım. 

Ben kimseye zarar vermem. 

Hem tüm köy böyle yapar; bir vidayı sökeriz, birini bırakırız. Fizik dersinde öğrendik, yük dağılır, tren devrilmez.!" Müfettiş: 

"Delilik bu.! Muhtar görmüyor mu bunu?" Köylü: "Görmez olur mu? 

Karakolun ve kendi evinin kilitlerini bile bu vidalardan yaptırdı. Bedava sonuçta..."

Mesele para değil, mesele alışkanlık.! Adaleti ve ahlakı çocukken öğretmezseniz; büyüdüğümüzde cebimiz para görse de biz o vidaları sökmeye devam ederiz.!" Müfettiş, trenle dönerken camdan dışarıyı izlerken kendi kendine mırıldandı: "Bu sefalet bir gün felakete yol açacak..." Tam o sırada ray kenarında elinde iki tane vida tutan küçük bir çocuk gördü. Çocuk gülümseyerek el sallıyordu. Müfettiş dehşetle bağırdı: "Treni durdurun.!" Ama çok geçti. Kulakları sağır eden o metal çatırtısı duyuldu.! Çocuk ne fizik biliyordu ne de "bir söküp bir bırakma" kuralını. Tren devrildi. Cehaletin ektiği tohum, adaletsizliğin suladığı toprakta dev bir felaket olarak biçilmişti.

Asıl suçlu kim mi? Cehaleti normalleştiren toplum, çıkarı ahlakın önüne koyan düzen, “Bir şey olmaz” kültürü, ve yanlışa sessiz kalan herkes..! Çünkü bazı toplumlar bir anda çökmez. Önce vidaları gevşer. İbn Haldun’un devletlerin yaklaşık 120 yıllık bir ömre sahip olduğu ve bu ömrün dört nesillik bir döngü üzerinden şekillendiği yaklaşımı var. “Terörsüz Türkiye” sürecinin “riskleri” temelinde Türkiye’nin geleceğini düşünürken bu yaklaşımın dikkate alınması faydalı olacaktır. Cumhuriyet’in kuruluşundan bu yana 100 yılı aşmışken, İbn Haldun’un teorisi/yaklaşımı doğal olarak şu soruyu gündeme getirmekte: Biz bugün hangi nesildeyiz ve geleceğe hangi istikamette gidiyoruz? İbn Haldun’a göre birinci nesil, “kurucu nesildir”; bahadırlık, atılganlık, şeref ve ululukla devleti kurarlar. Birinci Dünya Savaşı, Milli Mücadele ve yüzbinlerce şehit denkleminde kurucu nesil var. İbn Haldun’a göre ikinci nesilse kurucuları taklit eder; onların bıraktığı güç ve kurumlarla refaha erişmişlerdir. 

Cumhuriyet’in ikinci yarım yüzyılı, modernleşme projelerinin yerleştiği, devlet kapasitesinin artırılmaya çalışıldığı, ancak aynı zamanda (İbn Haldun’un uyardığı gibi) asabiyetin bir miktar gevşediği bir evredir. Bu gevşemenin farkında olunmuş ki, kurucu figürleri yüceltme ve koruma devreye sokulmuştur. Bu nedenle, bu dönemde devletin gücü toplumun tamamına sirayet etmek yerine, daha seçkinci/elitist bir karakter taşımıştır. Üçüncü nesil, İbn Haldun’un deyimiyle “hakir yaşamayı tabiat hâline getiren”, asabiyeti neredeyse tamamen kaybetmiş nesildir. Bu aşamada devletin kurucu karakteri unutulmaya başlanır; direnç zayıflar, kimlikler çözülmeye başlar, dış unsurlarla güç devşirme arayışı artar. 

Türkiye’nin 1980 sonrası döneminde, küreselleşme dalgası, ekonomik kırılganlıklar ve toplumsal kutuplaşma gibi faktörlerin etkisiyle zaman zaman bu aşamaya yaklaşılmıştır. Dış etkilere/manipülasyonlara açık hale gelen siyasal zemin, iç uyumu zayıflatan ve neredeyse asabiyeti devre dışı bırakan yeni gerilimler doğurmuştur. İbn Haldun’un dördüncü nesli ise ihtiyarlık dönemidir. Asalet ve şerefin tüketildiği, devletin kendini yenileyemez hâle geldiği safhadır. Bugün Türkiye bu aşamada değil; fakat bu aşamaya sürüklenme riskleri görünmez de değil. Ekonomik kırılganlıklar, siyasetin zaman zaman “düşmanlık” eksenine sıkışması, kurumsal erozyon, toplumsal güven kaybı ve liyakat tartışmaları, dördüncü nesle giden patikanın işaretleri olabilir, 

Allah muhafaza. Fakat İbn Haldun’un yaklaşımını mutlak bir şema gibi okumak yanlış olur. Devletler yıkılabilir, yıkılmıştır da; ama kendini yenileyebilen devlet/ler bu “ölüm” döngüsünü kırabilir. Osmanlı döneminde “yenile(n)me” işlemi devşirmeler yoluyla mümkün olmuştur. Devşirmelerin de (karanlık yapılar tarafından) devşirilmesi ise,Osmanlı’nın ölümü olmuştu ama!

Hal böyle olunca, bugün Türkiye’nin önündeki en kritik hamle, İbn Haldun’un devletlerin çöküş sebepleri arasında saydığı asabiyet kaybını “tersine çevirecek bir yenilenme iradesi”ni ortaya koymak. Adalet mekanizmasının güçlendirilmesi, kurumların güven tazelemesi, ekonomik istikrarın sağlanması ve toplumsal kutuplaşmanın azaltılması, dördüncü nesle sapmadan “yeniden kurucu bir nesil” çıkarmanın yoludur. Tabii olarak, “yeni(lenmiş) kurucu nesil” demek aynı zamanda “yeni kurucu lider” demek. Eğer Türkiye bu yenilenmeyi başarırsa, İbn Haldun’un döngüsü bizim için “ölüm” değil, “uyarı” olarak kalır. Gelecek ise yeni/den bir kuruluş iradesiyle şekillenir. İşte “Terörsüz Türkiye” süreci, bu hususta belirleyici olacaktır.

Hayırlı Cumalar diliyorum. 

19 HAZİRAN 2026 CUMA

  • YORUMLAR
adlı kullanıcıya cevap x

Yazarın Diğer Yazıları

  • HAZAR'IN ÖTESİNDEKİ TÜRK DÜNYASI.! - 20 Kasım 2026
  • ÇOK DEVLET TEK MİLLET.! - 15 Kasım 2026
  • KENDİNE YABANCI BAŞKASINA HAYRAN.! - 12 Kasım 2026
  • SELAM ŞEYTANI ÇILDIRTIR: ESSELAMU ALEYKÜM.! - 09 Kasım 2026
  • KESİNLİKLE UTANMIYORLAR.! - 06 Kasım 2026
  • BENİM KALBİM TEMİZ.! - 01 Kasım 2026
  • TESADÜF YOKTUR TEVAFUK VARDIR.! - 29 Ekim 2026
  • İSLAMİ ANİMATÖR.! - 25 Ekim 2026
  • İSTİKLAL MARŞI KİMİN İÇİN YAZILDI?! - 23 Ekim 2026
  • IRAK VE LİBYA'DAN DERS ALMAMAK.! - 18 Ekim 2026
  • ROBİN HOOD YÖNTEMİ.! - 15 Ekim 2026
  • KORO HALİNDE SALDIRANLAR.! - 11 Ekim 2026
  • HARAMIN BİNASI OLMAZ.! - 09 Ekim 2026
  • İNİN DEVLETİN SIRTINDAN.! - 05 Ekim 2026
  • DAHA YENİ BAŞLADIK.! - 01 Ekim 2026
  • 'HAMAS YARDIMLARI ÇALIYOR' ALÇAKLIĞI.! - 27 Eylül 2026
  • TÜRKİYE YÜZYILI GENÇLİĞİ.! - 24 Eylül 2026
  • İMAM KAPIMIN ÖNÜNDEN GEÇMEDİ.! - 20 Eylül 2026
  • TÜRK'ÜN DİNİ NEDİR, BEN ANLAYAMADIM.! - 17 Eylül 2026
  • NEW ENGLAND JOURNAL OF MEDICINE.! - 13 Eylül 2026
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 31
Köşe Yazarları
 Şaban Öztürk
Şaban Öztürk
HAZAR'IN ÖTESİNDEKİ TÜRK DÜNYASI.!
Ahmet Kaplan
Ahmet Kaplan
KESKİNOĞLU MEHMET EFENDİ
Şimdi ile Karşılaşmak
Yalçın Sevim
Şimdi ile Karşılaşmak
SERGEN YALÇIN'LA A MİLLİ TAKIM
Lokman ÖZKUL
SERGEN YALÇIN'LA A MİLLİ TAKIM
Yasin Şen
Yasin Şen
HAYATI ANLADIKÇA
Yiğit Yavuzoğlu
Yiğit Yavuzoğlu
ELÇİYE İTAATİN ÖNEMİ
Muhammed Rıdvan SADIKOĞLU
Muhammed Rıdvan SADIKOĞLU
DAR AĞACINDA YARGILANAN İNSANLIK
Mustafa ŞENGÜL
Mustafa ŞENGÜL
Hayat kısa, sözler kalıcı: Varken değer vermeyi öğrenmek
Çok Okunan Haberler
Afyonkarahisar’daki 30 milyon liralık besi çiftliği projesine 20 milyon lira hibe
Afyonkarahisar’daki 30 milyon liralık besi çiftliği projesine 20...
Afyon Cenaze İlanları: 14 Kasım'da Kimler Vefat Etti?
Afyon Cenaze İlanları: 14 Kasım'da Kimler Vefat Etti?
Afyonkarahisar'da hayatını kaybeden öğretmenler için mevlit okutuldu
Afyonkarahisar'da hayatını kaybeden öğretmenler için mevlit okutuldu
ATSO başkan adayı Önder Artuk’tan yıl boyu turizm için zirve ve fuar projesi
ATSO başkan adayı Önder Artuk’tan yıl boyu turizm için zirve ve...
Afyonkarahisar'daki bıçaklı kavgada yaralanan 3 kişiyle ilgili muhtarlıktan açıklama
Afyonkarahisar'daki bıçaklı kavgada yaralanan 3 kişiyle ilgili muhtarlıktan...
Mareşal Fevzi Çakmak Mahallesi'nde Türk Telekom şebeke sorunu: Vatandaşlar çözüm bekliyor
Mareşal Fevzi Çakmak Mahallesi'nde Türk Telekom şebeke sorunu: Vatandaşlar...
Ana Sayfa
Gündem
Belediyeler
Asayiş
Siyaset
Spor
Ekonomi
Yaşam
Son Depremler
Sivil Toplum
İslam
Sağlık
Dünya
Bölge
Türkiye
Magazin
Eğitim
Sanat
Alışveriş
Vefatlarımız
Köşe Yazarları
Foto Galeri
Video Galeri
Biyografiler
Günün Haberleri
Arşiv
Anketler
Hava Durumu
Gazete Manşetleri
Nöbetci Eczaneler
Namaz Vakitleri
  • Asayiş
  • Bölge
  • Dünya
  • Eğitim
  • Ekonomi
  • Gündem
  • Sağlık
  • Sanat
  • Siyaset
  • Spor
  • Türkiye
  • Vefatlarımız
  • Foto Galeri
  • Video Galeri
  • Köşe Yazarları
  • Biyografiler
  • Günün Haberleri
  • Arşiv
  • Anketler
  • Hava Durumu
  • Gazete Manşetleri
  • Nöbetci Eczaneler
  • Namaz Vakitleri
Google Play
ücretsiz indirin

  • Rss
  • Sitene Ekle
  • Yayın Politikası / Sorumluluk Reddi
  • Hizmet Şartları
  • Künye
  • İletişim
  • Çerez Politikası
  • Gizlilik İlkeleri
  • Hakkımızda

Son dakika Afyon haberlerini doğru, güvenilir ve tarafsız gazetenizde takip edin, Afyon gündeminden haberiniz olsun. Afyon Kent Haber'in tüm hakları saklıdır.

Yazılım: Tumeva Bilişim

AfyonKentHaber