Süheyl Ünver, son devirde yaşamış âlimlerden… Eserleri, sohbetleri, yazıları, sözleri ve öğrencileriyle bir döneme damga vurmuş bir isim. Nasıl vatanperver olunacağını gösteren mübarek adam.
Süheyl Ünver, “şifahilik hastalığı” dediği sözlü geleneğin kültürdeki hâkimiyeti yüzünden çok şey kaybettiğimizi, hafızalarında onlarca bilgi, hatıra bulunduğu hâlde bunlar bir yere yazmayanlar yüzünden pek çok değerimizin kaybolduğunu söyler. Bu yüzden de öğrencileri başta olmak üzere çevresinde bulunan herkese defter tutmalarını ve bu şifahilik hastalığından kurtulmamız gerektiğini söylemiştir. Bunun neticesi olarak çeşitli sanat dalları başta olmak üzere kültürümüze hizmet eden zevatın hayatı, eserler ve sözleriyle ilgili çeşitli eserler ortaya çıkmıştır.
Sühyel Ünver Hoca’Nın hayatı, şahsiyeti ve eserleri üzerine ciddi bir çalışma yayınlayan Ahmed Güner Sayar Hoca (bkz.: A. Süheyl Ünver Hayatı, Şahsiyeti ve Eserleri 1898-1986, Ötüken Yayınları, 3. Baskı, İstanbul 2011), Süheyl Hoca’yla olan sohbetlerinden tuttuğu notlarını da yakın zamanda kitaplaştırmıştı (bkz.: Ahmed Güner Sayar, A. Süheyl Ünver’le Sohbetler, Ötüken Yayınları, İstanbul 2021).
Bu kitaptan okuduğum ve altını çizdiğim yerleri dönüp dönüp yeniden okuyor ve bunların üzerinde düşünüyorum. Hayatı bizzat öğretici olan, hizmetle dolu bir yaşam süren, her ânını öğretmek ve öğrenmekle geçiren Süheyl Hoca’nın sözlerinde insanı açıyor, kendi içinde derinleştiriyor ve tefekküre sevk ediyor. Bu yazı vesilesiyle Süheyl Ünver’in bu kitaptan seçtiğim bazı sözlerine burada yer vermek istiyorum. Her birisi insanı durup düşünmeye sevk edecek bu sözlerin okuyanların zihin ve gönül âlemine iyi geleceğini zannediyorum.
Bu kitaptan seçtiğim ve Süheyl Ünver’e ait bazı sözler şöyle:
“Allah, Türk düşmanına acımıyor.” (s. 29)
*
“Boş vakit geçirmeyip, benim gibi her şeyi değerlendirin. İnanın ki, diğer insanları bıktıracak kadar çok yaşarsınız. Boş geçen her vakit, sizleri ölüme götürür, acıyın kendinize.” (s. 30)
*
“İnsandan uzak, tabiata yakın.” (s. 102)
*
“Meşgalenin değişmesi, talebeyi dinlendirir.” (s. 111)
*
“İlim bilmek değil, nerede ne var, onu bilmektir.” (s. 111)
*
“Kültürsüzlük, geri kalmışlık.” (s. 113)
*
“Kendinizden bahsetmeyiniz. Eseriniz konuşsun.” (s. 117)
*
“Büyük adamlar, kusurlarıyla kabul edilir.” (s. 119)
*
“Bunu ben yapamam, bu kabiliyet bende yok demeyin. Allah’ın gücüne gider.”
*
“Dünyada her şey boş. Buna kendisini kandırmamış biri olarak inanıyorum. Yalnız bir şey boş değil, o da çalışmak.” (s. 140)
*
“Bütün hayatınız boyunca vasati bin kişi tanıyacaksınız. Bunun beş yüzü sizi sevecek, diğer beş yüzü sevmeyecek. Herkes seni seviyorsa, sen ikiyüzlüsün. Seni hiç kimse sevmiyorsa, bu durumda sen, kötü adamsın. Ama yarısı sevip, yarısı da sevmiyorsa, sen ne mükemmel adamsın, evliyadan birisin!” (s. 143)
*
“Sanatın terbiyesi insanı, şaibesiz sevgiye, hayranlığa, meveddetegötürür.” (s. 143)
*
“Hayat, iyi kötü, bizim yorumlarımıza tabidir.” (s. 143)
*
“Benim de şeytanım var, ama ona resim, tezhip, minyatür yaptırıyorum.” (s. 144)
*
Süheyl Ünver’in sohbetlerinden seçtiğim sözler, elbette bunlardan ibaret değil. Onun sözlerinden istifade için kitabın okunması gerekir. Hem böylece bizler de mânen belki onun öğrencisi olmuş oluruz.
