Pazarlar güzel mekanlardır. Zengin, orta direk, fakir her gelir seviyesinden insanın bulunduğu, hemen hemen her şeyin satıldığı yerlerdir. Pazarları severim, özellikle çok daha geniş olanları ve daha çok seçeneği olan pazarları. Birçok arkadaşınızla, komşunuzla, büyüklerinizle, bizler gibi eğitimci olanlar öğrencileriyle karşılaşabiliyor. Hoş sohbetler gerçekleşiyor ayak üstü de olsa.
Bu yazıda yaşanmış biri incir hikayesine değineceğim. İncir tazesiyle kurusuyla çok sevdiğim bir yiyecektir. Aydın/Nazilli’de görevim gereği 6 yıl kadar bulundum. Oranın pazarları da çok güzeldi. Mevsiminde yaş incir alırdık, mevsimi değilse de kuru incir diğer meyve ve sebzelerin yanında.
Bir Pazar hikayesini de Senem Açıkgöz’den dinleyelim:
“Kaç kuruş” dedi, “incir kurusu?”
Pazarda ürün satan köylü kadının tepesine dikilmiş, gür sesiyle üç kere yineledi sorusunu. İyi giyimli, bakımlı görünümlü bir beyefendi.
“İncir kurusu kaç kuruş!”
“Otuz lira” diye cevap vermişti oysa, beyefendinin her soruşun da köylü kadın.
“Bu paraya incir kurusu mu olur, indir indir!” Dedi beyefendi.
Titrek sesiyle cevap verdi kadın; “Yaylalardan topluyorum. İki üç kök incir ağacım var. Ayağım aksıyor, zorlanıyorum ama çocuğumun okul masrafını çıkarmak zorundayım. Kilosunu 25’ten vereyim” dedi. O sırada telefon geldi beyefendiye, uzun uzun aldığı villanın güzelliğinden bahsetti karşısındakine. Mangal partisine davet etti. Ben iki metre ötede işi gücü bıraktım onları takip ettim. Elimde değil. İnsanlara böyle üstten bakanlara tahammülüm yok. Köylü kadının önünde hepi topu iki poşet incir kurusu vardı. Başka da bir ürün yoktu. Tabiri caizse, sığıntı gibi, bir pazarcının yanına gelmiş oturmuştu. Belli ki o iki poşet incir kurusu parasına ihtiyacı vardı.
“20 liradan ver de bir kilo alayım” dedi adam gür sesiyle.
“Valla gurtarmaz abim” dedi kadın, “çocuğumun eğitim ihtiyacı olmasa gelmezdim buralara. Uzaktan eğitim mi neymiş; ders yapması lazım. Bilgisayarı yok. Ortada kaldık.”
Çıkardı cebinden 20 lira uzattı kadına adam. “Kurtarır kurtarır, bir kilo ver hele sen” dedi.
“Merhaba” diyerek yanaştım tezgaha. Tezgah dediğime bakmayın. Kadın yere bağdaş kurmuş oturmuş, önünde de iki şeffaf poşette incir kurusu. “Ne zamandır böylesi güzel kurutulmuş incir görmemiştim. Kaç kilo var elinizde” diye sordum kadına.
“İkişerden dört kilo var kızım” dedi kadın.
İkiyüz lira çıkardım verdim kadına. “Hepsini alıyorum” dedim.
“Bu çok fazla, kilosu 30 lira” dedi kadın
“Çocuğunuza alacağınız bilgisayara katkım olsun bacım” dedim.
Apışıp kaldı iyi giyimli beyefendi. Bütün pazar paramı kadına verdim. Helali hoş olsun. Aldım poşetleri elime çıktım pazardan. Bir hafta sebze meyve yemezsem ölmem ya. En sevdiğin meyve ne diye sorsalar; incir ile dut yarışa girer. Ama ben inciri ve dudu dalından yemeyi severim. Ne reçeli olursa olsun reçele çok uzağım. İyi yaparım ama yiyemem. Şimdi bunları incir reçeli yapacağım.
‘E yemiyorsun da niye reçel yapıyorsun ya’ diyenler olabilir. İncir reçelini yapıp satışa sunacağım. Mersin’in Arslanköyü’nde uzaktan eğitimini bilgisayarı olmadığı için yapamayan bir çocuğumuza tablet bilgisayar alabilmek için. Allah bana güç kuvvet versin. Zincir marketlerin raflarındaki yüksek fiyatlar için gıkını çıkarmayıp köylü kadınların el emeği göz nuru bir avuç ürününü almak için pazarlık eden her kim varsa, boğazına dursun o aldığı ürün. Yazıktır! Kıymayın analara!
Senem hanımdan bire bir aktardım. Lüks ürünlere dünyanın parasını gözünü kırpmadan verenler gelip pazardaki köylülerle, esnaflarla çatır çatır pazarlık yapıyor. Pazarlık yapılacak yer var yapılmayacak yer var. Köylülerimizin pazarcı esnafımızın emeklerini gözetelim. Hile yapanlar, insanları aldatanlar tasnif dışı..
Lokman ÖZKUL
Eğitimci-Yazar
