İstiklal Savaşı için gönderilen parayı batıranları kim korudu?
Manavgat Belediyesi’ne yönelik rüşvet operasyonunda, Belediye Başkan Yardımcısının rüşvet aldığına ilişkin görüntüler ortaya çıktı. Baklava kutusunda kendisine teslim edilen 110 bin Euro, polis baskınında ele geçti. Koluna “Atatürk” imzasını dövme yaptıran Belediye Başkan Yardımcısı, emniyet kameraları altında gözaltına alındı.
Şu kadarını söyleyeyim ki, bunlar eskiden beri böyleydi! Bunların tarihinde üstü kapatılmış nice yolsuzluklardan biri vardır ki, bu iddiaları gölgede bırakacak kadar ağırdır.
Milli Mücadele yıllarında Rusların bize 1 milyon altın ruble yardım ettiğini ders kitaplarımız yazmaz ama kayıtlardan biliyoruz. Güya Alman Markı’na çevirdikleri Rus altınlarıyla silah almak için kapı kapı dolaşmakta olan Safvet ve Nuri beyler, bu sırada uyanık bir Alman borsacıyla tanışırlar. İki ahbap çavuşa gayet mantıklı gelen teklifi kabul ederler ve o sırada Milli Mücadele’nin su gibi, ekmek gibi ihtiyaç duyduğu silah parasını olduğu gibi borsaya yatırırlar.
Sonuç tam bir fiyaskodur. Paralar Alman borsasında batar. Subaylarımız, milletin parasını batırmış olarak ellerini oğuşturarak dönerler Ankara’ya!
Bu yüklü miktardaki paranın göz göre göre çarçur edilmesi, tabii ki Meclis’te şiddetli bir tepki uyandırır. Nuri ve Safvet beyler Divan-ı Harb’e (Yüce Divan’a) verilir. Lakin onlara kim dokunabilirdi ki? Yukarıdan kollandıkları için sonuç çıkmaz! Garibanlar en ufak bir kusurunda darağacını boylarken, yargı iki ahbap çavuşun Almanya’da milletin kanı ve canı demek olan deve yükünde parayı batırmasında nasılsa kasıt unsuru bulamamış; bu vahim skandala bir “kaza” muamelesi yapılmıştır.
Cumhuriyet döneminde vekillik, bakanlık ve parti genel sekreterliği dahil kritik roller oynayacak ikilinin “irtikâb” suçu örtbas edilmiştir!
Kâzım Karabekir Paşa, Bir Düello Bir Suikast adlı kitabında, 1933 yılında bir gazetede kendisine iftira atan Nuri Conker’in vaktiyle yardım paralarını nasıl yediğini, buna karşılık Mustafa Kemal tarafından nasıl korunduğunu ve şimdi neden tetikçilik yaptığını olanca netliğiyle ortaya koymuştur.
Karabekir Paşa, Nuri Conker ile Harp Okulu’nda aynı sınıfta okumuş, onu Manastır’da İttihad ve Terakki’ye kendisi kaydettirmiştir. Onun ifadesiyle söylersek: hiçbir görevinde başarı gösterememiş, hatta Muş’ta tümenini bırakıp kaçmış, kolordu komutanı Mustafa Kemal ise bu samimi arkadaşını o sırada “aklını kaçırdığını” ileri sürerek kurtarmıştır!
Sonuçta İstiklal Savaşı sırasında kendisine silah, mühimmat ve uçak alması için verilen tam 1 milyon lirayı Almanya’da eritmiş, sonra da “Eyvah, dolandırıldık!” diye eli boş dönmüştür! Karabekir Paşa, Nuri’nin kendisine saldırmasının işte o 1 milyon liranın “şükran bedeli” olduğunu yazar. Özetle: 1924 yılında kendisinden hesap sormaya kalkan komisyon başkanı Karabekir Paşa’dan intikamını 9 yıl sonra almıştır.
Komisyon, 18 Mayıs 1924’te raporunu Bakanlığa vermiş; Nuri ve Safvet’ten batırdıkları veya yedikleri paranın hesabının sorulmasını beklemiştir. Ne var ki, gizli bir el yargılama belgelerini Milli Savunma Bakanlığı’ndan almış ve işin durdurulmasını TBMM Başkanı Kâzım (Özalp)’a emretmiştir.
Eski başbakanlardan Suat Hayri Ürgüplü, eski Hürriyet başyazarı Oktay Ekşi’nin yayına hazırladığı hatıratında bu olayı anlatır: İş Meclis’te —anlaşılan hayli himayekârlıkla— kapatılmış. Soruşturma Komisyonu’na bile gitmemiş.
Dolandırma mı, yoksa dolandırılma mı?
Her iki halde de cezalandırılmaları gerekirdi ama ödüllendirildiler. Nuri Conker, 1923’ten öldüğü 1937 yılına kadar dört dönem milletvekilliği yaptı. Bir eli yağda, öbürü baldaydı. Safvet Arıkan ise 6 dönem vekilliğe abone edilmesine ilaveten Milli Savunma Bakanlığı dahi yaptı!
Böylece silah paralarını batırmanın, Milli Savunma Bakanı olmakla bağlantılı olduğunu öğreniyoruz. Tıpkı Deli Halit Paşa’yı vuran, vurduğunu da inkâr etmeyen Kel Ali’nin İstiklal Mahkemesi’ne başkan yapılmasında olduğu gibi nice karanlık olay var o devirde.
Günün birinde bunlar da okunacak ders kitaplarında.
Biz geleceğin tarihçilerine bırakalım bu işi!
Hayırlı cumalar diliyorum.
18 Temmuz 2025 Cuma
