Eskişehir İl Sağlık Müdürü Prof. Dr. Uğur Bilge, 25-27 Mayıs 2023 tarihleri arasında Ordu'da düzenlenen "1. Uluslararası Doğu Karadeniz Aile Hekimliği Kongresi"nde "Aile Hekimliğinde Akılcı İlaç Kullanımı" konulu bir sunum gerçekleştirdi.
Sunumunda akılcı ilaç kullanımının hedeflerini açıklayan Bilge, daha kaliteli farmasötik bakımı teşvik etmek, ilaç tedavisinin maliyetini en aza indirmek, önlenebilir ilaç reaksiyonlarından ve ilaç etkileşimlerinden kaçınmak, olumsuz sonuçları en üst düzeye çıkarmak ve hasta uyumunu teşvik etmenin amaçlandığını belirtti.
Akılcı ilaç kullanımı ilkeleri hakkında bilgi veren Bilge, tedavi planlarında doğru tanıya dayanılarak etkililik, uygunluk, maliyet ve güvenlik göz önünde bulundurulması gerektiğini söyledi. Doğru ilaç, doğru doz, doğru süre ve doğru uygulama yolu belirlenerek uygulanması gerektiğinin altını çizen Bilge, etkileşimlerin öngörülmesi, tedavinin uygulanabilirliği ve maliyetinin de değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Bilge, akılcı ilaç kullanımının hastaya doğru yaklaşımda bulunulması, hastadaki problemin esas nedeninin anlaşılması, farklı alternatifler üzerinden en optimize edilmiş tedavinin tercih edilmesi, hastayı bilgilendirerek tedavi sürecine başlanması ve çıktılara göre değerlendirme yapılması gereken sistematik ve sosyal bir yaklaşım olduğunu belirtti.
Akılcı ilaç kullanımının önemine değinen Bilge, dünya genelinde yanlış, lüzumsuz, etkisiz ve giderleri olumsuz etkileyen ilaç kullanımının birçok probleme sebep olduğunu söyledi. Bu problemlerin hastaneye ve yoğun bakıma yatışları artırması, hastalık ve ölüm oranlarında yükselme meydana getirmesi, kaynakların aşırı harcanması sonucu temel ilaçlara erişimin zorlaşması, tedavi maliyetlerinde artış, değişik ilaç kullanımına bağlı olarak temel ilaçlara karşı oluşan direnç nedeniyle tedavilerin maddi bir sorun haline dönüşmesi ve antibiyotik direnci olduğunu belirtti.
Aile hekimlerinin önemine dikkat çeken Bilge, aile hekimliğinin hastaları uzun süre takip edebilme, kolay izleme ve değerlendirme, yeterli zamanı ayırarak tedavi düzenleyebilme avantajlarına sahip olduğunu belirtti. Dolayısıyla aile hekimlerinin ilacın akılcı kullanımında rolü olduğunu vurguladı.
Bilge, akılcı ilaç kullanımı ile verimli bir ilaç tedavi yolu izlenmesi, sağlığın her alanında nitelik ve verimliliğin artması, bunun yanı sıra tedavi harcamalarının azaltılması gibi avantajların elde edilebileceğini ifade etti. Enjeksiyonların gereksiz kullanımının ve antibiyotik direncinin önüne geçilebileceğini belirterek, akılcı ilaç kullanımının önemine vurgu yaptı.
Sunumunda akılcı ilaç kullanımının hedeflerini açıklayan Bilge, daha kaliteli farmasötik bakımı teşvik etmek, ilaç tedavisinin maliyetini en aza indirmek, önlenebilir ilaç reaksiyonlarından ve ilaç etkileşimlerinden kaçınmak, olumsuz sonuçları en üst düzeye çıkarmak ve hasta uyumunu teşvik etmenin amaçlandığını belirtti.
Akılcı ilaç kullanımı ilkeleri hakkında bilgi veren Bilge, tedavi planlarında doğru tanıya dayanılarak etkililik, uygunluk, maliyet ve güvenlik göz önünde bulundurulması gerektiğini söyledi. Doğru ilaç, doğru doz, doğru süre ve doğru uygulama yolu belirlenerek uygulanması gerektiğinin altını çizen Bilge, etkileşimlerin öngörülmesi, tedavinin uygulanabilirliği ve maliyetinin de değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Bilge, akılcı ilaç kullanımının hastaya doğru yaklaşımda bulunulması, hastadaki problemin esas nedeninin anlaşılması, farklı alternatifler üzerinden en optimize edilmiş tedavinin tercih edilmesi, hastayı bilgilendirerek tedavi sürecine başlanması ve çıktılara göre değerlendirme yapılması gereken sistematik ve sosyal bir yaklaşım olduğunu belirtti.
Akılcı ilaç kullanımının önemine değinen Bilge, dünya genelinde yanlış, lüzumsuz, etkisiz ve giderleri olumsuz etkileyen ilaç kullanımının birçok probleme sebep olduğunu söyledi. Bu problemlerin hastaneye ve yoğun bakıma yatışları artırması, hastalık ve ölüm oranlarında yükselme meydana getirmesi, kaynakların aşırı harcanması sonucu temel ilaçlara erişimin zorlaşması, tedavi maliyetlerinde artış, değişik ilaç kullanımına bağlı olarak temel ilaçlara karşı oluşan direnç nedeniyle tedavilerin maddi bir sorun haline dönüşmesi ve antibiyotik direnci olduğunu belirtti.
Aile hekimlerinin önemine dikkat çeken Bilge, aile hekimliğinin hastaları uzun süre takip edebilme, kolay izleme ve değerlendirme, yeterli zamanı ayırarak tedavi düzenleyebilme avantajlarına sahip olduğunu belirtti. Dolayısıyla aile hekimlerinin ilacın akılcı kullanımında rolü olduğunu vurguladı.
Bilge, akılcı ilaç kullanımı ile verimli bir ilaç tedavi yolu izlenmesi, sağlığın her alanında nitelik ve verimliliğin artması, bunun yanı sıra tedavi harcamalarının azaltılması gibi avantajların elde edilebileceğini ifade etti. Enjeksiyonların gereksiz kullanımının ve antibiyotik direncinin önüne geçilebileceğini belirterek, akılcı ilaç kullanımının önemine vurgu yaptı.
