Sürekli değişkenlik gösteren birincil ve ikincil mevzuatlar sebebiyle dinamik bir yapıya sahip olması, ihalelere katılım sağlamak isteyen kişi veya kurumları ihale konusunda uzmanlık seviyesinde bilgi ve birikim sahibi olan kamu ihale danışmanı ile birlikte çalışmayı zorunlu kılmaktadır.
Kamu ihaleleri, kamunun ihtiyaç duyduğu mal-hizmet alımları ile yapım işlerinin temini amacıyla açılmakta; açık ihale, pazarlık yöntemi ve belli istekliler arasında ihale gibi farklı yöntemlerle yapılabilmektedir. Her bir yöntemin kendine has teknik alt yapısı farklı olduğu gibi, hukuksal boyutu da değişkenlik gösterebilir. Devlet kamunun ihtiyaçları en kısa sürede en iyi şartlarda gidermek, ihaleye giren taraflar da devletle sorunsuz bir şekilde iş yapmak amacındadır. Bu sebeple hazırlanan ihalelerin kamu ihale kanununa uygun olarak hazırlanması ve kamuya ilan edilmesi gerekir. Her iki taraf da ihale sürecinde hata yapmamak adına kamu ihale danışmanı olarak görev yapan kişi veya kurumların desteğine ihtiyaç duyar.
Kamu İhale Danışmanı Neler Yapar?
Kamu ihaleleri içerdiği teknik ayrıntılar ve mevzuatlar sebebiyle zorlu bir süreçtir. Kamu ihale danışmanı olarak görev yapan kişi veya kurumlar ihalenin ilanıyla-sonuçlanmasına kadar her aşamasında çok yönlü hizmetler sunarak işleyişin kanuna uygun şekilde sürdürülmesini temin ederler. Kamu ihale danışmanları asıl olarak ihaleyi açan kurum ile yüklenici arasında ortaya çıkması muhtemel ihtilafların önlenmesine yönelik olarak çalışır. Böylece ortaya çıkması muhtemel itiraz ve hak kayıplarının başlamadan sonlandırılması mümkün olabilmektedir.
Bazı hallerde ihaleler, ihaleye kabul edilecek kurum ve kişilerin adeta tarif edilmesi şeklinde açılmakta olup bu tür hallerde diğer isteklilerin hak kaybına uğraması söz konusu olabilmekte veya hazırlanan şartnamelerde teknik detaylarda hata yapılabilmektedir. Bazı hallerde de ihalede verilen sürelerde veya şartnamelerde birbiriyle çelişen ifadeler yer alabilmektedir. Böyle durumlarda ihaleye giren tarafların ihalenin iptali ve yenilenmesi talebiyle itiraz etme hakkı mevcuttur. İhale danışmanı yaşanılması muhtemel bu tür durumlara hemen müdahale ederek kanun tarafından katılımcıya verilen hakların kullanılması için gerekli çalışmaları başlatır.
Kamu ihale kanunu olası hak kaybı iddialarına karşı itirazı kabul etmekle birlikte, kamu ihtiyaçlarının ivedilikle karşılanması adına itiraz süresini kısıtlamıştır. Süresi içerisinde yapılmayan itirazlar kabul görmediği gibi kanun yolu da kapalı tutulmuştur. Bu sebeple ihale danışmanının bir görevi de, yapılacak itirazların kanunun öngördüğü süre içerisinde yapılmasını sağlamaktır. Kamu ihale danışmanları;
- İhaleyi teknik ve hukuki yönden incelemek,
- Şartnamelerin kamu ihale hukukuna uygun bir şekilde hazırlanıp hazırlanmadığını incelemek
- İhale dokümanlarının hazırlanması
- İhaleye başvuru
- Şikayet, itirazen şikayet ve ihalenin iptali davalarının zaman kaybına yol açmadan açılması
- Kesinleşen ihale sonuçlarının analizi görevlerini yürütür.
Kamu ihalelerinde başvuru süreçlerinde tekliflerin hatalı değerlendirilmesi veya bazı tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gibi sorunlar yaşanabilmektedir. Böylece ortaya ilerde telafi edilmesi mümkün olmayacak hak kayıpları çıkabilmektedir. Kamu ihale danışmanları, bu sebeplerden ötürü ihale süreçlerinde sorun yaşanmaması adına eğitimler düzenleyerek gerek kamu, gerekse ihalelere katılım sağlamayı amaçlayan kişi ve kurumları bilgilendirmektedir. Böylece kamu ihalelerinin eksiksiz bir şekilde hazırlanarak iptal kaygısı yaşanmadan kamuya duyurulması mümkün olurken, şirketler de başvurularını noksansız bir şekilde hazırlayarak ihalelere katılım sağlayabilmekte, basit hatalar sebebiyle yılda birkaç kez girebilme imkanı bulacakları kamu ihalelerine sorunsuz şekilde başvuru yapabilmektedir.
