Amorium kazısı ilimizde süregelen kazılardan en önemlisidir. Afyonkarahisar’ın tarihine ışık tutacak nitelikte olan Amaorium kazısı üzerinde özenle duruyoruz. Doç Dr. Zeliha Demirel Gökalp başkanlığında yerli ve yabancı 35 kişilik bir ekiple kazı çalışmalarına başlandı. İlk defa 1987 yılında başlanan Bakanlar kurulu Kararlı Amorium kazısı Bakanlığımız, kazı başkanlığı, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğümüz Müze Müdürlüğü işbirliği içinde yürütülmektedir.Amorium Kazılarının önemli amacı Roma ile Osmanlı dönemleri arasında kentteki yerleşimin incelenmesidir. Söz konusu kazı çalışmaları Ortaçağda Anadolu’da kentsel, idari ve kültürel gelişime ilişkin mevcut boşluğun doldurulmasına büyük katkı sağlamıştır. İlimize ve ülkemize hayırlı olsun.” dedi.Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün 20.06.2017 tarih ve 125625 sayılı yazısı ile Afyonkarahisar İli, Emirdağ İlçesi, Amorium Antik Kenti‘nde Anadolu Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümümden Doç.Dr.ZELİHA DEMİREL GÖKALP Başkanlığındaki kazı çalışmalarına 10.07.2017 tarihinde başlamıştır. Bakanlık Temsilcisi olarak Afyonkarahisar Müzesinde Sanat Tarihçi Nergis KOÇAK görevlendirilmiştir. Kazı Çalışmalarının başlangıcında Müze Müdürü Mevlüt ÜYÜMEZ ve komisyon olarak kazı evi depoları açılarak kazı başkanına teslim edilmiştir. Kazı çalışmalarının iki ay devam edeceğinin ön görüldüğü belirtilmiştir.Amorium (Hisar), Ankara 170 km güneybatısında, Afyonkarahisar’ın 70 km. kuzeydoğusunda ve Emirdağ İlçesi’nin 12 km doğusunda yer alan ve M.Ö.2000’ li yıllarında itibaren Hitit, Phryg, Yunan, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde kesintisiz yerleşim görmüş antik kenttir. Kent, Yukarı Şehir ve Aşağı Şehir olarak iki başlık altında değerlendirilmektedir. Alandaki en erken yerleşim merkezi Yukarı Şehir olarak adlandırılmış olan höyüğün bulunduğu bölgededir. Yukarı Şehir, höyüğün kenarlarında hala izleri görülebilen Bizans dönemi sur duvarlarıyla Aşağı Şehir’ de bütün şehri kuşattığı takip edilebilen bir koruma (sur) duvarlarıyla çevrilidir.Amorium’ da ilk çalışmalar, 1987 yılında Prof. Dr. R. Martin Harrison tarafından bir yüzey araştırması ile başlamıştır. Harrison, 1988 yıllında Oxford Üniversitesi adına kazı izni alarak 1992 yılına kadar çalışmalara devam etmiştir. Kentin güneybatısındaki şehir surları ana sur duvarında, kentin güneyinde kalan ve Geç Roma- Erken Bizans Dönemine tarihlenen “Büyük Bina” olarak adlandırılmış alanda, Aşağı Şehir Bazilika‘ da ve Yukarı Şehir’de 14. Yüzyıl sonu ve 19. Yüzyıl sonuna tarihlenen “L” açması olarak adlandırılmış alanda kazı çalışmaları gerçekleştirilmiştir. İlk kazılarda Amorium’un MS. 6. Yüzyıldan 11. Yüzyılın sonuna kadar büyük bir yerleşime sahip olduğu ve Bizans şehrinin sadece yukarı şehirde yer alan höyükle sınırlı olmadığı, aşağı şehirdeki duvarlarla çevrilmiş alana kadar uzandığı anlaşılmıştır. “Amorium Kazıları Projesi” 1993-2009 yılları arasında Dr. Chris S. Lightfoot tarafından devam ettirilmiştir. Dr. Chris S. Lightfoot 1990 yılında Aşağı Şehir Kilise kompleksinde başlatılan çalışmalara devam edilmiştir. Bu çalışmalarda kompleks içinde ana kilise, vaftizhane ve bir çok mezar ortaya çıkarılmıştır. Kilise’ de 2002-2009 yılları arasında taş konservasyonu konusunda uzman bir ekip çalışmıştır. Aşağı Şehir surlarında üçgen planlı kulenin batısında yer alan kapıda, 1996 yılında Aşağı Şehir Kilise’nin kuzeyinde, sit alanının yaklaşık ortasında yer alan ve “Büyük Mekan” olarak adlandırılan alanda çalışılmaya başlanmıştır. Bu alanda 2001 yılında MS: 6.- 9. Yüzyıllara tarihlenen bir Bizans Hamamı ve döşemesiz bir sokak ortaya çıkmıştır. Ayrıca bu alanın, sürdürülen çalışmalarda kentin önemli bir şarap üretim merkezi olduğu anlaşılmıştır.2013 yılında Amorium kazı çalışmaları T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı onayı ile Afyonkarahisar Müzesi Bakanlığında ve Anadolu Üniversitesi’nde Doç. Dr. Zeliha DEMİREL GÖKALP’in Bilimsel Danışmanlığında tarihleri arasında sürdürülmüştür. Kentteki kazı çalışmaları, Bakanlar Kurulu kararı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı Anadolu Üniversitesi adına 2014 yılından itibaren Doç. Dr. Zeliha DEMİREL GÖKALP’in başkanlığında devam etmektedir Kazı Başkan Yardımcısı Dr. Ayşe Ceren EREL’dir.
