Afyonkarahisar İsminin Kökeni
Afyonkarahisar, tarih boyunca farklı isimlerle anılmış bir şehir. Şehir merkezinde yer alan volkanik özellikli dağlar arasında yükselen kale, Hititlerden günümüze kadar savunma amaçlı kullanılmış. Hititler döneminde Hapanuva, Romalılar ve Bizanslılar döneminde Akroinon, Selçuklular ve Osmanlılar döneminde ise Karahisar-ı Devle ve Karahisar-ı Sahip olarak adlandırılan şehir, haşhaş bitkisinden elde edilen afyon nedeniyle Afyon ismini almış. Zamanla bu iki isim birleşerek Afyonkarahisar olarak anılmaya başlanmış.Tarih Öncesi Dönemde Afyonkarahisar
Afyonkarahisar topraklarında ilk yerleşim izleri M.Ö. 3000'lere kadar uzanıyor. Kusura Höyük, bu döneme ait en önemli yerleşim yerlerinden biri. Tunç Çağı'nda maden işleme ve tarım faaliyetleriyle öne çıkan bölge, taş, kil ve kemikten yapılan eşyalarla dikkat çekiyor.Hititler Dönemi
M.Ö. 1800'lü yıllarda Hitit Krallığı'nın kurulmasıyla Afyonkarahisar, Anadolu'nun önemli merkezlerinden biri haline geldi. Hititler, bölgede ticaret yollarını kontrol altına alarak ekonomik ve siyasi güçlerini artırdı. Seydiler kasabasında yapılan kazılarda ortaya çıkan küp mezarlar, bu döneme ait önemli buluntular arasında.Frigler ve Lidyalılar
M.Ö. 1200'lü yıllarda Frigler, Afyonkarahisar ve çevresinde hâkimiyet kurdu. Yazılıkaya ve İhsaniye bölgelerinde kayalara oyulmuş anıtlar, Friglerin izlerini taşıyor. Lidyalılar ise M.Ö. 660'lı yıllarda bölgede etkili oldu ve ticaret yollarını genişletti.Persler ve Helenistik Dönem
Persler, M.Ö. 546'da Anadolu'yu ele geçirdi ve Afyonkarahisar'ı eyalet merkezi haline getirdi. Büyük İskender'in Persleri yenmesiyle birlikte bölge, Helenistik kültürün etkisi altına girdi. Bu dönemde Apameia ve Synnada gibi antik kentler önem kazandı.Roma ve Bizans Dönemi
Roma İmparatorluğu döneminde Afyonkarahisar, mermer ticaretiyle ünlü bir merkez haline geldi. Dokimeion mermerleri, Roma'nın en değerli yapı malzemeleri arasında yer aldı. Bizans döneminde ise bölge, dini merkezler ve manastırlarla öne çıktı.Selçuklu ve Osmanlı Dönemi
Malazgirt Zaferi'nden sonra Afyonkarahisar, Türk hâkimiyetine girdi. Selçuklular döneminde Karahisar-ı Sahip olarak anılan şehir, Osmanlılar döneminde de önemini korudu. Ulu Camii ve Sahipata Kervansarayı, bu dönemin önemli eserleri arasında.Kurtuluş Savaşı'nda Afyonkarahisar
Afyonkarahisar, Kurtuluş Savaşı'nın kilit noktalarından biriydi. Büyük Taarruz harekatı, bu topraklarda planlandı ve başarıya ulaştı. 26 Ağustos 1922'de başlayan taarruz, 30 Ağustos'ta zaferle sonuçlandı. Mustafa Kemal Atatürk, Afyonkarahisar'ı "Son Büyük Zaferin Kilidi" olarak nitelendirdi. 
