Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğü V. Bölge Müdürlüğü sorumluluk alanında bulunan Başkomutan Tarihi Milli Parkımızın sınırlarında değişiklik yapılarak. Milli park sınırları içerisinde bulunması azami ehemmiyet gösteren bazı sahalar milli parka dahil edilmiş, bunun yanında muharebe ile ilgisi bulunmayan, bazı yerleşim yerlerinin bulunduğu alanlar ise milli park sınırları dışına çıkarılmıştır. Başkomutan Tarihi Milli Parkı Afyonkarahisar. Kütahya ve Uşak illeri sınırlarında 40.948 hektarlık sahada 31.08.1981 tarihinde ilan edilmiştir. Milli Parkın Afyonkarahisar bölümü. Eskişehir Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 14.01.2000 tarih ve 1040 sayılı kararları. Dumlupınar bölümü ise Bursa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 03.04.1990 tarih ve 1067 sayılı kararları ile aynı zamanda Tarihi Sit alanı olarak da tescil edilmiştir. Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi Tarih Bölümü öğretim görevlileri tarafından Genelkurmay ATEŞE Başkanlığı arşivleri taranarak bilimsel çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmalara göre 26 Ağustos 1922' de başlayıp. 30 Ağustos 1922' de son bulan muharebeler ile doğrudan alakalı olan ve milli park sınırları içerisinde bulunması azami ehemmiyet gösteren bazı sahaların milli parka dahil edilmesi gerektiği, bunun yanında muharebe ile alakası bulunmayan bazı sahaların ise milli park sınırları dışına çıkarılması gerektiği anlaşılmıştır. Netice olarak 26 Ağustos sabahı ilk topçu ateşimizin başladığı ve askerlerimizin son toplanma merkezi olan Avlağı Yaylası ve muharebede şehit olan askerlerimizin meftun bulunduğu Giresunlular Şehitliği, Akdeğirmen Şehitliği, Anıtkaya Şehitliği, Yıldırım Kemal Şehitliği ve Çalışlar Şehitliği milli park sınırlarına dahil edilmiş olup harbin geçtiği kısımlar büyütülmüştür. 3000 dekar alan bu şekilde milli park sınırları içine ilave edilmiştir. Ancak bölge halkının da yakından bildiği ve vatandaşların evlerinin bulunduğu, muharebelerle alakası bulunmayan köy yerleşim alanları ise milli park sınırları dışma çıkarılmıştır. Böylece milli park sınırları parçalı hale getirilerek yaşanan sosyal problemler kısmen ortadan kaldırılmıştır. Yerleşim yeri olup da tarihi değer taşıyan alanlar ise milli park sınırları dahilinde bırakılmıştır. Milli park sınırları dışına çıkan alanlar aynı zamanda tarihi sit olması nedeniyle mağduriyet devam etmekte idi. Eskişehir Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulunun 27.04.2017 tarilı ve 5143 sayılı kararı, Kütahya Kültür Varlıklarım Koruma Bölge Kurulunun 08.04. 2017 tarih ve 3971 sayılı kararı ile de köy yerleşik alanları tarihi sit alanı dışına çıkarılarak böylece yerleşim yerlerinin tarihi sit alanı olmasından kaynaklanan sosyal problemler de çözülmüştür. Sınır değişikliği ile Başkomutan Meydan Muharebesi ile doğrudan alakası bulunan tarihi kaynak değerlerimizin milli park içerisine dahil edilerek muhafaza edilmesi ve gelecek nesillere intikal ettirilmesi, bölge halkının koruma statüsünden kaynaklanan problemlerinin giderilmesi amaçlanmıştır. Tarihi değerlerine sahip çıkarak milli değerlerini ihya eden Orman ve Su İşleri Bakanlığı Başkomutan Tarihi Milli Parkı'nda da önemli çalışmalar gerçekleştirmiştir. Başkomutan Tarihi Milli Park Sınırları içerisinde bulunan 34 km’lik Zafer yolu başta olmak üzere bütün yollar asfaltlanarak bazı yollar ise parke taşlarıyla döşenmiştir. Şuhut’ta bulunan büyük taarruz hazırlıklarının yapıldığı ev restore edilerek. Büyük taarruz Karargahı olarak çevresiyle birlikte düzenlenmiştir. Ahmetpaşa ve Erkmen kasabalarında bulunan göletlerin kıyılarına mesire alanları yapılmış. Bütün şehitlikler ihya edilmiş ve çevre düzenlemelerinin tamamı bitirilmiştir. Aynı şekilde milli parkın Dumlupınar kısmında da bütün şehitliklerin bakım, onarımı ve çevre düzenlemeleri yapılmıştır. Basının ve kamuoyunun bilgisine sunulur.
Mahmut TEMEL
Orman ve Su İşleri Bakanlığı
5. Bölge Müdürü
